ANMELDELSE
Raseriets retning
Det djupe raseriet står ikkje tydeleg fram i Magnus Myhr si soloførestilling KAUK, og ein må sjølv leite etter det i tekst og framføring.
Koreograf og dansar Magnus Myhr har i ei årrekkje skapa soloar med skeiv tematikk, som Jeg satt på en stein og så utover «havet» (2014), Grønn (2016) og I det fjerne, Troja (2018). I sin siste solo KAUK jobbar han med å sleppe laus det skeive raseriet gjennom bruk av tradisjonell song og lokking. I eit intervju på Black Box sine nettsider seier han: «Jeg har alltid hatt litt vanskeligheter med å bli sint, så jeg håper vel at det å lære seg å synge, kauke og bråke litt skulle hjelpe.»
Saueflokken
Myhr gjer sin entre allereie i foajeen, praten stilnar då han kjem til syne frå døra nærast utgangen. Med sin høge, spisse hatt og pelskledde crocks, står han fram som ein tydeleg figur: han går med faste steg og ser på oss med eit ertande blikk, ikledt ei hudfarga truse og ei t-skjorte med Bambi-motiv. Fleire gonger sklir han kontrollert ut i spagat, men må stavre litt for å kome seg opp igjen, for i armane held han ein IKEA-pose og ein mini-kommode. Han stegar opp på kommoden og framfører sin fyste lokk: «Koooma da, stakkaradn!» Eg ler litt, for det liknar lokken me brukar på våre eigne sauer heime og det er fint å høyre det på eit teater i hovudstaden. Etter kvart blir det klart at det er publikum som er stakkaradn, latteren sit laust og me er fint nøydde til å følgje etter han inn på Lille Scene.
.
Subtil irritasjon
Etter at me har plassert oss i amfiet, fylgjer ein dramaturgi som eg oppfattar som tredelt. Fyste del vekslar episodisk mellom song, tekst og dans, amfiet er opplyst og Myhr held intens kontakt med oss ved bruk av sin livlege mimikk. På klokkeklår trøndersk leverer han tekstar (skrivne av Jørgen Strickert) og song, gjerne ståande berre ein hårsbreidd frå publikum. Tekstane blandar alvor og humor, dei evnar å male opp underfundige bilete i hovudet. Han syng og fortel om skamfulle stakkarar som «panter med hyssing» og «betaler for sexen med gløymer refleksen». Sjølv om tekstane er morosame og songen vakker føler eg at den performative intensiteten skapar ein avstand mellom oss som eg ikkje heilt veit om er intendert, eg har kjensla av å bli snakka til og ikkje med. Og skjuler det seg ein halden irritasjon bak det lure smilet?
Brot i det performative
Plutseleg blir den insisterande modusen til Myhr broten av med ein annan performativ tilstand. Myhr finn eit samankrølla «ventebrev» i hatten sin, eit dikt som han les ståande på kommoden, eksponert. Kontrasten til tidlegare er slåande, stemmeleiet er flatt og andletet komplett utrykksløyst, det er komisk og sårt på same tid. Scena gir meg assosiasjonar til hengslete skuleungdomar som er bedne om å lese opp sine eige sjølvskrivne dikt, men som gøymer kjenslene i monotoniens tåke for å skjerme seg mot potensiell erting.
Herifrå går me inn i andre del av stykket, lyset i amfiet senkast idet eit rytmisk klokkespel set i gang og Myhr isolerer kroppen i små rykk medan han rører seg langs veggen. Eg blir engasjert av å sjå han jobbe med ei heftig veksling mellom spenning og avspenning, han skapar tredimensjonale formasjonar i seg sjølv som er spanande å følgje med på. Plutselege eksplosjonar av teknisk briljans oppstår, idet han sender ut ein sylskarp batement eller tek ein plettfri piruett. Det verkar som det kroppslege arbeidet manar fram utrykket i andletet og ikkje omvendt, det vrir seg i innbiten aggresjon.
Lydbiletet av Ingvild Langård speglar dei vekselvise energiutbrota i dansen: eit engasjerande tema kan starte, for so å bli avbrote. Når det same lydpartiet tek til på ny, opplevast det veldig tilfredsstillande. Mot slutten av denne lengre dansedelen fell eg litt av fordi partiet er for langt, rytmen og kvalitetane blir noko føreseielege etter kvart. Eg kjenner meg og litt forvirra over sinnet si retning, det kjennes som at det ikkje har noko tydeleg landingspunkt.
Kjem nær oss gjennom teksten
Myhr avsluttar sekvensen ved å sende ei spyttklyse ned mot veggen. Lyset i amfiet kjem på igjen, men denne gongen i ein mjukare tone. Han får pusten tilbake og turkar sveitten av panna medan han støttar seg på knea. Det kjennes nært når han snakkar om draumar: om å flytte til Oslo, køyre trikk, suge pikk. Ein varm og håpefull monolog som repeterer forma «Det må da finnes…» rører meg, og eg får lyst å svare eit stadfestande «Ja! Eg trur det finst varme, lange klemmar!» Han snakkar om London Pub, teksten bølgar mellom det vonde og det gode på ein like intrikat måte som dansen nettopp gjorde.
Tweed og konservativisme
Heilt på tampen snakkar Myhr om folk som kler seg i Tweed, og eg syns dette augneblikket stikk seg ut i førestillinga. Det er som om det treff meg beint på: her trur eg han faktisk er irritert. Irritert på folk som vel å gå i ei slik tjukk brynje av eit klesplagg, stoffet er jo laga for harde møblar, ikkje for mjuke folk! seier han. Den siste tida har Tweed og «gubbestil» trenda i motebiletet blant enkelte yngre og konservative menn. Her får me kanskje ein inngang til eit verkeleg djupt raseri som eg gjerne skulle sett enda meir av i førestillinga.
Eg sit att med ei kjensle av at førestillinga som heilskap er noko vag i sitt utrykk av raseri. I eit normativt samfunn som enda slit med å akseptere eit større spekter av kjønn og legning, trengs det heilt klart meir utløp av sinne. Men kanskje ein og må akseptere at vegen dit kan få lov å vere litt leiken og kronglete.
Kjelder
https://klassekampen.no/artikkel/2025-11-08/bestefars-garderobe-er-tilbake
https://blackbox.no/nb/fra-harpespill-til-kauk-en-samtale-med-magnus-myhr/